U hebt niets in uw winkelwagen.
Hart & Hartritmestoornissen
Bekijk AFIB-bloeddrukmeters
Gratis verzending · Morgen in huis
Boezemfibrilleren (AFIB): symptomen, oorzaken en thuis detecteren
Boezemfibrilleren, ook wel atriumfibrilleren of AFIB genoemd, is de meest voorkomende hartritmestoornis in Nederland. Meer dan 300.000 Nederlanders leven ermee, en een groot deel weet het niet. In dit artikel leest u wat boezemfibrilleren is, welke symptomen erop wijzen, waardoor het ontstaat en hoe u het thuis kunt opsporen.
Wat is boezemfibrilleren?
Boezemfibrilleren op een rij
300.000+
Nederlanders met AFIB
1 op 5
Nederlanders boven 65 jaar
5x
Hoger beroerterisico
Thuis
Detecteerbaar met AFIB-meter
Bij een normale hartslag ontstaat een elektrische prikkel in de sinusknoop en verspreidt die zich ordelijk over de boezems naar de hartkamers. Bij boezemfibrilleren ontstaan er op tientallen plekken tegelijk kleine elektrische stroompjes in de boezems. Het gevolg is een chaotisch, onregelmatig ritme in de boezems dat zich vertaalt naar een onregelmatige en vaak te snelle hartslag in de kamers, soms meer dan 150 slagen per minuut.
Boezemfibrilleren is op zichzelf niet acuut levensbedreigend, maar de gevolgen wel. Door het chaotische ritme pompt het hart minder efficiënt bloed rond, wat kan leiden tot hartfalen. Gevaarlijker is dat bloed kan stollen in de stilstaande boezems, waarna een stolsel kan losraken en een beroerte veroorzaken. Mensen met onbehandeld boezemfibrilleren hebben een vijf keer hoger risico op een beroerte dan mensen zonder.
Atriumfibrilleren, AFIB en AF zijn allemaal hetzelfde. In de Nederlandse medische literatuur gebruikt men "boezemfibrilleren", in de internationale literatuur "atrial fibrillation" (AF of AFIB). Op bloeddrukmeters en ECG-apparaten ziet u de afkorting AFIB of AF. Het gaat steeds over dezelfde aandoening.
Symptomen van boezemfibrilleren
Een belangrijk probleem bij boezemfibrilleren is dat het bij een groot deel van de patiënten helemaal geen klachten geeft. Dit heet "asymptomatisch boezemfibrilleren". Bij anderen zijn de symptomen duidelijk aanwezig. De meest voorkomende klachten zijn:
| Symptoom | Hoe het voelt | Hoe vaak voorkomend |
|---|---|---|
| Hartkloppingen | Onregelmatig, snel of bonkend hartgevoel in de borst | Meest voorkomend |
| Kortademigheid | Moeite met ademen, ook in rust of bij lichte inspanning | Veel voorkomend |
| Vermoeidheid | Abnormale moeheid, ook na voldoende slaap | Veel voorkomend |
| Duizeligheid | Licht in het hoofd, gevoel van flauwvallen | Regelmatig |
| Pijn op de borst | Druk- of beklemmend gevoel op de borst | Minder vaak |
| Geen klachten | Toevalsbevinding bij meting of ECG | Tot 30% van de patiënten |
Boezemfibrilleren kan aanvalsgewijs optreden (paroxismaal AFIB, aanvallen die vanzelf overgaan) of permanent aanwezig zijn. Bij aanvalsgewijs boezemfibrilleren zijn de klachten er soms wel en soms niet, wat het moeilijk maakt om het te herkennen of vast te leggen bij de huisarts. Juist daarom is thuismonitoring zo waardevol.
Heeft u klachten die lijken op de bovenstaande symptomen? Lees ook ons artikel over hoge hartslag in rust, een van de meest voorkomende klachten bij boezemfibrilleren.
Oorzaken en risicofactoren
Boezemfibrilleren kan meerdere oorzaken hebben. In veel gevallen is er een combinatie van risicofactoren. De belangrijkste:
- Hoge bloeddruk is de meest voorkomende oorzaak. Langdurig verhoogde bloeddruk vergroot en verhardt de boezems, wat de elektrische geleiding verstoort. Lees meer over hoge bloeddruk en het verband met hartritmestoornissen.
- Leeftijd speelt een grote rol: hoe ouder, hoe hoger het risico. Boven de 65 jaar heeft 1 op de 5 mensen boezemfibrilleren
- Hartaandoeningen zoals hartfalen, hartklepafwijkingen en coronairlijden verhogen het risico sterk
- Diabetes verhoogt het risico via ontstekingsprocessen en schade aan het zenuwstelsel van het hart
- Overgewicht waarbij vetweefsel rond het hart ontstekingsstoffen produceert die het hartritme beïnvloeden
- Alcohol verhoogt zelfs bij matig gebruik het risico; overmatig gebruik is een bekende uitlokkende factor
- Slaapapneu waarbij nachtelijke zuurstoftekorten het hart structureel belasten
- Schildklierproblemen: een overactieve schildklier (hyperthyreoïdie) kan boezemfibrilleren veroorzaken of uitlokken
- Roken beschadigt de bloedvatwanden en vergroot de kans op hartritmestoornissen
Belangrijk om te weten: boezemfibrilleren en hoge bloeddruk versterken elkaar. Hoge bloeddruk vergroot de boezems en bevordert AFIB; AFIB zelf maakt de bloeddruk moeilijker te reguleren. Wie thuis zijn bloeddruk meet met een AFIB-meter slaat hiermee twee vliegen in één klap.
Thuis detecteren: welke meters helpen?
Boezemfibrilleren is thuis niet te diagnosticeren, maar wel te signaleren. Er zijn twee soorten apparaten die een eerste aanwijzing kunnen geven:
1. Bloeddrukmeters met AFIB-detectie
Moderne bloeddrukmeters van Omron en Microlife meten bij elke meting niet alleen de bloeddruk maar ook het hartritme. Als de meter een onregelmatig ritme detecteert dat kan wijzen op boezemfibrilleren, geeft hij een AFIB-symbool of een waarschuwing. Dit is geen diagnose maar een "verdenking" die u met uw huisarts moet bespreken. De meters zijn klinisch gevalideerd voor AFIB-detectie.
Aanbevolen bij boezemfibrilleren
Bloeddrukmeters met gevalideerde AFIB-detectie
Klinisch gevalideerd voor detectie van onregelmatig hartritme. Aanbevolen door de Hartstichting voor thuisgebruik.
|
|
|
Alle bloeddrukmeters met AFIB-detectie bekijken?Bekijk koopgids ›
2. Kardia Mobile: een ECG thuis maken
De Kardia Mobile van AliveCor is een klein apparaatje waarmee u in 30 seconden een klinisch gevalideerd ECG maakt. U legt uw vingers op de elektroden en de app analyseert het hartritme direct. Als de meting boezemfibrilleren detecteert, krijgt u een rapport dat u kunt doorsturen naar uw huisarts of cardioloog.
De Kardia Mobile is de enige door de FDA geclearde thuisECG-meter voor AFIB-detectie. Wij verkopen in Nederland de Kardia Mobile 6L en de professionelere Kardia 12L voor medisch gebruik.
Let op: een positief signaal van een AFIB-meter of Kardia is geen diagnose. Het is een "verdenking" die bevestiging vereist via een ECG bij de huisarts of cardioloog. Neem bij een melding altijd contact op met uw huisarts, zeker als u er ook klachten bij heeft.
Boezemfibrilleren vs. normale onregelmatige hartslag
Niet elke onregelmatige hartslag is boezemfibrilleren. Veel mensen hebben af en toe een "overslag" of een extra hartslag. Dit zijn meestal onschuldige extrasystolen. Het verschil:
| Boezemfibrilleren (AFIB) | Extrasystolen (normale overslagen) | |
|---|---|---|
| Ritme | Volledig chaotisch, geen patroon | Af en toe een extra of uitblijvende slag |
| Duur | Minuten tot permanent aanwezig | Korte momenten, vaak één slag |
| Hartslag | Vaak verhoogd (100-180 spm) | Meestal normaal |
| Gevaar | Verhoogd beroerterisico, behandeling nodig | Doorgaans onschuldig |
| Op ECG | Volledig onregelmatig, geen P-toppen | Duidelijk herkenbare extra slag |
Twijfelt u of uw hartritme onregelmatig is door boezemfibrilleren of door normale overslagen? Een Kardia Mobile of een bloeddrukmeter met AFIB-detectie geeft een eerste indicatie. Lees ook ons artikel over hoge hartslag in rust voor meer informatie over wanneer uw hartslag reden tot zorg is.
Behandeling van boezemfibrilleren
De behandeling is altijd maatwerk en wordt bepaald door uw cardioloog. De voornaamste behandelopties zijn:
- Antistolling met bloedverdunners (anticoagulantia) om beroertes te voorkomen. Dit is bij de meeste patiënten de eerste prioriteit
- Ritme- of frequentieregulatie met medicijnen zoals bètablokkers of calciumantagonisten om de hartslag te normaliseren of te vertragen
- Elektrische cardioversie waarbij het hart elektrisch wordt gereset naar een normaal ritme, onder narcose
- Ablatie via een katheter waarbij de probleemplekken in de boezems worden uitgeschakeld via warmte of koude
- Pacemaker of ICD in specifieke gevallen bij ernstige ritmestoornissen
Naast medische behandeling zijn leefstijlmaatregelen essentieel: bloeddruk verlagen, gewicht reduceren, minder alcohol, stoppen met roken en voldoende bewegen verlagen allemaal het risico op terugkerende AFIB-aanvallen.
Wanneer direct naar de huisarts?
Neem direct contact op met uw huisarts of bel 112 als:
- U plotseling hevige hartkloppingen ervaart die niet vanzelf overgaan
- Hartkloppingen gepaard gaan met pijn op de borst, kortademigheid of flauwvallen
- Uw AFIB-meter of Kardia herhaaldelijk een onregelmatig ritme detecteert
- U plotselinge uitval ervaart van arm, been of gezicht (mogelijke beroerte)
- U al bekend bent met boezemfibrilleren en uw klachten verergeren
Bel direct 112 bij plotselinge verlamming of gevoelloosheid aan één kant, spraakproblemen, plotseling wazig zien of een ernstige plotselinge hoofdpijn. Dit zijn tekenen van een beroerte, een levensbedreigende complicatie van onbehandeld boezemfibrilleren.
Hartritme thuis monitoren
Bloeddrukmeters met AFIB-detectie
Klinisch gevalideerd · Hartstichting aanbevolen · 9,1 beoordeling · 175.000+ klanten
Veelgestelde vragen over boezemfibrilleren
Boezemfibrilleren (ook: atriumfibrilleren of AFIB) is een hartritmestoornis waarbij de boezems chaotisch en ongecoördineerd samentrekken door meerdere elektrische stroompjes tegelijk. Het gevolg is een onregelmatige, vaak te snelle hartslag. Het is de meest voorkomende hartritmestoornis in Nederland, met meer dan 300.000 patiënten.
De meest voorkomende symptomen zijn hartkloppingen (onregelmatig, snel of bonkend), kortademigheid, onverklaarbare vermoeidheid en duizeligheid. Tot 30% van de mensen met boezemfibrilleren heeft helemaal geen klachten en weet het niet. Boezemfibrilleren wordt dan toevallig ontdekt bij een meting of ECG.
Ja, met twee soorten apparaten. Ten eerste bloeddrukmeters met AFIB-detectie (zoals de Omron M3 Comfort AFIB of Microlife BP B6 Connect): die geven een signaal als ze bij een bloeddrukmeting een onregelmatig ritme detecteren. Ten tweede de Kardia Mobile: een thuisECG-meter die in 30 seconden een klinisch ECG maakt. Beide geven een "verdenking", geen diagnose. Raadpleeg bij een melding altijd uw huisarts.
Boezemfibrilleren zelf is niet acuut levensbedreigend, maar de gevolgen zijn dat wel. Het grootste risico is een beroerte: bloedstolsels kunnen zich vormen in de stilstaande boezems en losraken. Mensen met onbehandeld boezemfibrilleren hebben een vijf keer hoger beroerterisico. Daarom is tijdige behandeling, bijna altijd met bloedverdunners, cruciaal.
Hoge bloeddruk is de meest voorkomende oorzaak van boezemfibrilleren. Langdurig verhoogde bloeddruk vergroot en verhardt de boezems, wat de elektrische geleiding verstoort. Omgekeerd maakt boezemfibrilleren de bloeddruk moeilijker te reguleren. Wie zijn bloeddruk thuis controleert met een AFIB-meter monitort daarmee ook zijn hartritme.
Paroxismaal boezemfibrilleren (aanvalsgewijs) gaat soms vanzelf over, maar keert bijna altijd terug en wordt zonder behandeling erger. Persistente en permanente vormen gaan niet vanzelf over. Alle vormen vereisen medische evaluatie en doorgaans behandeling met antistolling om beroertes te voorkomen.
Bloeddrukmeters met ingebouwde AFIB-detectie zijn onder andere de Omron M3 Comfort AFIB, de Omron M7 Intelli IT AFIB, de Microlife BP B6 Connect en de Microlife BP B3 AFIB. Al deze modellen zijn klinisch gevalideerd voor AFIB-detectie en aanbevolen door de Hartstichting. Bij een AFIB-signaal dient u contact op te nemen met uw huisarts voor een bevestigend ECG.
Bronnen
- NHG-standaard Atriumfibrilleren (2023)
- ESC Guidelines for the Diagnosis and Management of Atrial Fibrillation (2023)
- Hartstichting.nl: boezemfibrilleren
- AliveCor: Kardia Mobile klinische validatie
