U hebt niets in uw winkelwagen.
Vragen over AED's
Bekijk alle AED's
Offerte aanvragen mogelijk
Wat doet een AED? Zo werkt een defibrillator
Een AED (Automatische Externe Defibrillator) kan levens redden bij een hartstilstand. Maar wat doet zo'n apparaat precies, hoe werkt het en wanneer geeft het een schok? In dit artikel leggen we het stap voor stap uit, ook als u geen medische achtergrond heeft.
Wat is een AED?
AED staat voor Automatische Externe Defibrillator. Het is een draagbaar medisch apparaat dat het hartritme analyseert en bij een levensgevaarlijke ritmestoornis een elektrische schok toedient om het hart terug te zetten naar een normaal ritme. AED's zijn bedoeld voor gebruik door niet-medici in noodsituaties, zoals op straat, op het werk of thuis.
In Nederland hangen er tienduizenden AED's op openbare plekken: in sportclubs, gemeentehuizen, supermarkten, treinstations en op bedrijfsterreinen. Ze zijn herkenbaar aan het witte hartje op een groen bord. Maar steeds meer mensen kiezen er ook voor om een AED thuis te hebben, met name wanneer er iemand in huis is met een verhoogd hartrisico.
AED of defibrillator? Dit zijn twee namen voor hetzelfde apparaat. "Defibrillator" is de medische term, "AED" de gangbare afkorting voor de automatische thuisversie. Een professionele defibrillator in een ziekenhuis werkt op hetzelfde principe maar heeft meer instellingsmogelijkheden voor artsen.
Wat doet een AED precies?
Bij een hartstilstand stopt het hart plotseling met effectief pompen. Dit kan twee oorzaken hebben. De meest voorkomende is ventrikelfibrilleren: de hartkamers trillen chaotisch in plaats van gecoördineerd samen te trekken, waardoor er geen bloed meer wordt rondgepompt. De AED herkent dit ritme en kan het met een elektrische schok onderbreken, waarna het hart in veel gevallen terugkeert naar een normaal ritme.
Wat een AED doet, samengevat in drie kernfuncties:
- Analyseren: de AED meet via plakkers (elektroden) op de borst het elektrische signaal van het hart en bepaalt automatisch of er een schokbare ritmestoornis aanwezig is
- Adviseren: het apparaat geeft gesproken instructies en vertelt de gebruiker precies wat er gedaan moet worden, inclusief wanneer wel of niet een schok wordt gegeven
- Defibrilleren: als het hart een schokbaar ritme vertoont, laadt de AED automatisch op en geeft een elektrische schok via de elektroden
Een AED geeft nooit zomaar een schok. Het apparaat geeft alleen een schok als de analyse aantoont dat dit nodig en zinvol is. Bij een hartritme waarbij een schok niet helpt, adviseert de AED door te gaan met reanimeren en wacht het apparaat op een nieuw moment om opnieuw te analyseren.
Hoe gebruik je een AED stap voor stap
Een AED begeleidt u volledig via gesproken instructies. U hoeft niets te weten over het apparaat — het vertelt u precies wat u moet doen. Dit is de volgorde:
1
Bel 112
Bel direct 112. De meldkamer begeleidt u door de telefoon en regelt hulpverleners. Laat iemand anders de AED halen als dat mogelijk is, zodat u bij het slachtoffer blijft.
2
Zet de AED aan
Open de AED en zet hem aan. Bij de meeste modellen volstaat het openen van het deksel — de AED start dan automatisch en begint direct met gesproken instructies.
3
Plak de elektroden
Plak de twee elektroden op de blote huid van het slachtoffer. Op elke elektrode staat een afbeelding van de juiste positie: één onder het sleutelbeen rechts, één opzij onder de linkeroksel. De AED vertelt u dit ook.
4
Analyse van het hartritme
De AED vraagt u het slachtoffer niet aan te raken en analyseert het hartritme. Dit duurt enkele seconden. Raak het slachtoffer niet aan tijdens de analyse, dat verstoort de meting.
5
Schok toedienen (indien geadviseerd)
Als de AED een schok adviseert, laadt hij automatisch op. Zorg dat niemand het slachtoffer aanraakt en druk op de knipperende schokknop. De AED geeft dan de elektrische schok.
6
Doorgaan met reanimeren
Na de schok vraagt de AED u direct te beginnen met hartmassage. Ga door tot de hulpdiensten ter plaatse zijn. De AED analyseert elke 2 minuten opnieuw en geeft aan wanneer eventueel een volgende schok nodig is.
Elke minuut telt. Bij een hartstilstand daalt de overlevingskans met 10% per minuut zonder behandeling. Met een AED en reanimatie in de eerste 3 tot 5 minuten kan de overlevingskans oplopen tot 70%. Wacht nooit op de ambulance voordat u begint.
Wanneer geeft een AED een schok?
Een AED geeft alleen een schok bij twee specifieke levensbedreigende hartritmestoornissen: ventrikelfibrilleren (VF) en ventriculaire tachycardie (VT) zonder polsslag. Bij alle andere ritmes, ook bij een asystolie (volledig vlak hartritme), geeft de AED geen schok maar instrueert hij door te gaan met reanimeren.
Dit is een cruciale eigenschap: een AED kan nooit per ongeluk een schok geven aan iemand met een gezond of normaal hartritme. Het apparaat analyseert altijd eerst zorgvuldig voordat het een schok toedient. Dat maakt het veilig voor gebruik door iedereen, ook zonder medische kennis.
Kan iedereen een AED gebruiken?
Ja. AED's zijn in Nederland wettelijk vrij beschikbaar en mogen door iedereen worden gebruikt, ook zonder certificaat of training. Het apparaat is ontworpen voor niet-medici en begeleidt de gebruiker volledig via gesproken instructies. U kunt geen verkeerde beslissing nemen: als een schok niet nodig is, geeft de AED er geen.
Een cursus reanimatie en AED-gebruik is niet verplicht maar wel aan te raden. Een korte training van twee uur maakt u vertrouwder met het apparaat en met hartmassage, zodat u in een noodsituatie direct en zonder aarzeling kunt handelen. Bekijk ons aanbod van reanimatiecursussen.
Twijfel nooit. De wet beschermt mensen die in goed vertrouwen een AED gebruiken. In Nederland is er nog nooit iemand aansprakelijk gesteld voor het gebruiken van een AED bij een hartstilstand. Handelen is altijd beter dan afwachten.
Welke AED past bij mij?
Overweegt u zelf een AED aan te schaffen? Dan zijn er een paar factoren die bepalen welk model het beste bij uw situatie past: de locatie (binnen of buiten), het gebruik (thuis, bedrijf of publieke ruimte) en uw budget. Bekijk onze volledige koopgids beste AED voor een uitgebreide vergelijking.
Een overzicht van onze meest verkochte modellen, direct leverbaar:
Wilt u weten wat een AED kost? Lees dan ons overzicht van AED prijzen en kosten. Komt u in aanmerking voor subsidie via uw gemeente? Bekijk dan onze pagina over AED kopen met subsidie.
Direct bestellen
Bekijk ons complete AED aanbod
Inclusief elektroden en batterij · Gratis verzending · Morgen in huis
Veelgestelde vragen over AED's
Een AED analyseert het hartritme via elektroden op de borst en geeft een elektrische schok als er een schokbare ritmestoornis wordt gedetecteerd, zoals ventrikelfibrilleren. De schok onderbreekt het chaotische hartritme zodat het hart kan terugkeren naar een normaal slagpatroon. Tegelijk begeleidt de AED de gebruiker via gesproken instructies door het hele proces.
Nee. Een AED analyseert eerst het hartritme en geeft alleen een schok als dat medisch zinvol is. Bij een asystolie (vlak hartritme) of bij een normaal hartritme geeft de AED geen schok. Het apparaat kan nooit per ongeluk een schok toedienen aan iemand met een gezond hart.
Ja. In Nederland mag iedereen een AED gebruiken, ook zonder training of certificaat. AED's zijn vrij beschikbaar en ontworpen voor gebruik door niet-medici. De wet beschermt mensen die in goed vertrouwen een AED inzetten bij een hartstilstand. Een cursus is niet verplicht maar wel aan te raden.
Een AED is een type defibrillator, namelijk een automatische externe defibrillator bedoeld voor gebruik door niet-medici buiten een ziekenhuis. Een professionele defibrillator in een ziekenhuis werkt op hetzelfde principe maar biedt meer instellingsmogelijkheden voor artsen en verpleegkundigen.
Een AED is binnen enkele seconden na het aanzetten klaar voor gebruik. De hartritme-analyse duurt 5 tot 15 seconden. Als een schok nodig is, laadt het apparaat automatisch op en kan de schok binnen 30 seconden na het aanzetten worden toegediend. Hoe sneller, hoe groter de overlevingskans.
Bewaar een AED op een plek die voor iedereen snel bereikbaar is, ook bij een noodsituatie waarbij u misschien niet degene bent die hem pakt. Bij voorkeur in een vaste AED-kast op een opvallende, gecommuniceerde plek. Voor buiten is een verwarmde buitenkast nodig om de AED te beschermen tegen vorst en vocht.
