Fietstest hart: wat is het, waarvoor dient het en wat kunt u verwachten?

Een fietstest hart - ook wel inspanningstest of inspannings-ECG genoemd - is een diagnostisch onderzoek waarbij uw hart wordt belast terwijl u fietst op een hometrainer. De cardioloog kijkt hoe uw hart reageert op toenemende inspanning. In dit artikel leest u hoe de test werkt, hoe u zich voorbereidt en wat de uitslag u vertelt.

Wat is een fietstest en waarvoor wordt hij ingezet?

Een fietstest hart - medisch ook wel ergometrie, fietsproef of inspannings-ECG genoemd - is een diagnostisch hartonderzoek waarbij u op een hometrainer (fietsergometer) fietst terwijl uw hart continu wordt bewaakt. Het doel is drieledig: de arts wil informatie verkrijgen over de doorbloeding van het hart, het hartritme en de conditie van uw hart onder lichamelijke belasting.

Waarom inspanning? Een standaard ECG in rust duurt enkele minuten en geeft een momentopname van het hart in rusttoestand. Veel hartproblemen - zoals een vernauwing in een kransslagader of een ritmestoornis - zijn in rust niet zichtbaar. Pas wanneer het hart harder moet werken, komen ze aan het licht. De fietstest brengt precies dat in kaart: hoe reageert uw hart wanneer het echt belast wordt?

Wanneer schrijft een arts een fietstest voor?

Een fietstest wordt aangevraagd door uw cardioloog of huisarts. De meest voorkomende redenen zijn:

• Pijn op de borst, druk of benauwdheid die optreedt bij inspanning (vermoeden van kransslagadervernauwing of angina pectoris)
• Kortademigheid bij inspanning zonder duidelijke oorzaak
• Hartkloppingen of een onregelmatig hartritme dat optreedt bij lichamelijke activiteit
• Duizeligheid of bijna flauwvallen tijdens of net na inspanning
• Controle na een hartinfarct, dotterbehandeling, hartoperatie of plaatsing van een pacemaker
• Beoordeling van de effectiviteit van hartmedicatie onder belasting
• Keuring voor sporters of beoordeling van maximale belastbaarheid bij hartfalen

Hoe verloopt de inspanningstest stap voor stap?

Bij het onderzoek is altijd een cardioloog en/of een hartfunctielaborant aanwezig. Als een laborant de test begeleidt, is de cardioloog direct bereikbaar in de directe omgeving. Het onderzoek is pijnloos.

Voorbereiding: wat moet u weten voor de fietstest?

Een goede voorbereiding zorgt voor een betrouwbare uitslag en verloopt het onderzoek prettig. Op basis van de patiëntenfolder van HartKliniek en de NHG-richtlijn geldt het volgende advies:

• Eet en drink normaal voor het onderzoek: ontbijt of lunch is prima, inclusief koffie, thee of water. Geen alcohol op de dag van het onderzoek.
• Neem uw medicijnen gewoon in zoals u dat gewend bent, tenzij uw arts u uitdrukkelijk heeft gevraagd bepaalde medicijnen tijdelijk te staken (bijvoorbeeld bètablokkers). Volg in dat geval altijd het advies van uw arts.
• Draag stevige (sport)schoenen - dit maakt het fietsen prettiger en veiliger. Wilt u een sportbroek meenemen? Dat kan, maar is niet verplicht.
• Uw bovenlichaam wordt ontbloot voor het plakken van de elektroden. Vrouwen mogen een loszittend hemdje of BH aanhouden tijdens het fietsen zelf.
• Vermijd intensieve lichamelijke inspanning op de ochtend van de test.
• Heeft u de afgelopen dagen klachten zoals pijn op de borst in rust of ernstige benauwdheid? Meld dit van tevoren bij de afdeling of kliniek.

Fietstest bij vrouwen: andere interpretatie nodig

De inspanningstest bij vrouwen vraagt om een specifieke interpretatie. Uit onderzoek blijkt dat de klassieke criteria voor een positieve fietstest - ontwikkeld op basis van mannenpopulaties - bij vrouwen vaker fout-positief uitvallen. Dat wil zeggen: de test lijkt afwijkend terwijl het hart in werkelijkheid gezond is.

Dit heeft meerdere oorzaken. Vrouwen hebben gemiddeld kleinere kransslagaders, een lagere spiermassa en andere hormonale invloeden op het ECG-beeld. Bovendien is de hartaandoening die bij vrouwen hartklachten veroorzaakt vaker gelegen in de kleine bloedvaten (microvascular disease) dan in een grote vernauwing, wat een fietstest moeilijker detecteerbaar maakt.

Een ervaren cardioloog houdt bij de beoordeling rekening met het geslacht, de leeftijd en de klachten van de patient. Bij vrouwen wordt na een onduidelijke fietstest vaker aanvullend beeldvormend onderzoek ingezet, zoals een MRI van het hart of een nucleaire scan.

Uitslag en waarden van de fietstest

Na de inspanningstest beoordeelt de cardioloog de resultaten aan de hand van meerdere parameters. De belangrijkste zijn:

Een negatieve fietstest (geen afwijkingen) sluit ernstige vernauwingen in de grote kransslagaders grotendeels uit, maar is geen garantie dat het hart volledig gezond is. Klachten die bij inspanning optreden maar niet tijdens de gecontroleerde test verdienen alsnog aandacht.

Fietstest met ademgasanalyse

Een uitgebreidere variant is de inspanningstest met ademgasanalyse. Hierbij draagt u tijdens het fietsen een masker dat uw ademhaling analyseert. De test meet onder meer uw VO2max: het maximale zuurstofopnamevermogen, de beste maatstaf voor cardiorespiratoire fitheid.

Deze variant wordt gebruikt bij:

• Evaluatie van hartfalen: de VO2max is een sterke voorspeller van de ernst van hartfalen en de prognose
• Onderscheid tussen cardiogene en pulmonale oorzaken van kortademigheid
• Preoperatieve beoordeling bij hoog-risico ingrepen
• Topsportbegeleiding en trainingsadvies

De inspanningstest met ademgasanalyse wordt niet overal aangeboden en is complexer in uitvoering en interpretatie dan een standaard fietstest.

Verschil tussen fietstest en holteronderzoek

Zowel de fietstest als het holteronderzoek registreren de elektrische activiteit van het hart, maar ze vullen elkaar aan in plaats van hetzelfde te meten.

Heeft u klachten die alleen optreden bij inspanning? Dan is een fietstest de aangewezen test. Heeft u klachten op willekeurige momenten, ook in rust? Dan is een holteronderzoek doorgaans meer geschikt. Soms worden beide gecombineerd.

Fietstest via een privekliniek: sneller geholpen

Wachtlijsten voor een fietstest in het ziekenhuis kunnen oplopen tot meerdere weken of maanden. Via een erkende privekliniek bent u vaak binnen enkele dagen geholpen. In veel gevallen wordt het onderzoek vergoed vanuit het basispakket van uw zorgverzekering.

Als specialist op het gebied van hart- en meetapparatuur werken wij samen met Hartkliniek.nl. Wij kunnen u doorverwijzen zodat u snel de juiste diagnostiek krijgt zonder lange wachttijden.