U hebt niets in uw winkelwagen.
30-minuten bloeddrukmeting: zo werkt het
Bij een 30-minutenmeting zit u een half uur alleen in een rustige kamer in de huisartsenpraktijk, terwijl een automatische bloeddrukmeter uw bloeddruk meerdere keren meet. Omdat er niemand bij is, valt de spanning van een bezoek aan de dokter grotendeels weg. Zo ziet de huisarts wat uw bloeddruk echt is. In dit artikel leest u hoe de meting verloopt, wat u wel en niet mag, en wat de uitslag betekent.
Inhoud
Wat is een 30-minutenmeting?
Een 30-minutenmeting is een bloeddrukmeting in de huisartsenpraktijk waarbij een automatische meter uw bloeddruk een half uur lang op vaste momenten meet. Meestal gebeurt dat elke 5 minuten. U zit in die tijd alleen in een spreekkamer of een aparte ruimte. Er komt geen assistent of arts bij.
De meting heet ook wel BD30, halfuursmeting of geautomatiseerde spreekkamermeting. In de Nederlandse richtlijn is het een van de manieren om uw bloeddruk buiten de gewone spreekkamermeting om vast te stellen, naast de 24-uurs bloeddrukmeting en de thuismeting.
Waarom een 30-minutenmeting?
Veel mensen hebben bij de dokter een hogere bloeddruk dan thuis, door spanning. Dat heet het wittejasseneffect. Eén meting door de assistent of de huisarts kan daardoor te hoog uitvallen. Zonder extra meting zou u onterecht medicijnen kunnen krijgen.
Hoe groot dat verschil kan zijn, liet een Nederlands onderzoek onder 201 patiënten in de huisartsenpraktijk zien. Bij de 30-minutenmeting was de bloeddruk gemiddeld 23 mmHg (bovendruk) en 12 mmHg (onderdruk) lager dan bij de gewone meting in de spreekkamer. Bij mensen van 70 jaar en ouder was het verschil zelfs ruim 30 mmHg voor de bovendruk.
De huisarts kiest vaak voor een 30-minutenmeting als:
- uw bloeddruk in de spreekkamer verhoogd is en de arts wil weten of dat klopt;
- een 24-uursmeting niet lukt of niet past, bijvoorbeeld omdat u het kastje niet kunt verdragen;
- thuis meten niet goed mogelijk is;
- de arts wil controleren of uw bloeddrukverlagers goed werken.
Hoe verloopt de meting?
De precieze werkwijze verschilt een beetje per praktijk. Meestal gaat het zo:
- Voorbereiding. Veel praktijken vragen u om vlak voor de meting niet te roken en geen koffie te drinken. Draag een shirt of blouse waarvan u de mouw makkelijk omhoog kunt doen.
- Aansluiten. De assistent doet de manchet om uw bovenarm, controleert de maat en start de meter. U zit op een stoel met rugleuning, met uw voeten plat op de grond en uw arm ontspannen op tafel.
- Een half uur alleen. De assistent verlaat de kamer. De meter meet automatisch elke 5 minuten: bij de start en daarna na 5, 10, 15, 20, 25 en 30 minuten. Bij elke meting pompt de manchet op en loopt hij daarna langzaam leeg.
- Gemiddelde. De meter berekent het gemiddelde. De eerste meting, bij de start, telt vaak niet mee, omdat u dan net zit en nog moet wennen. Uw uitslag is dan het gemiddelde van de zes metingen daarna. Sommige praktijken werken net iets anders.
- Uitslag. De huisarts of praktijkondersteuner bespreekt de uitslag met u, vaak direct na de meting of bij een volgende afspraak.
Wat mag wel en niet tijdens de meting?
| Situatie | Advies |
|---|---|
| Zitten | Blijf rustig zitten met uw rug tegen de leuning en uw voeten plat op de grond. Sla uw benen niet over elkaar. |
| Uw arm | Laat uw arm ontspannen op tafel liggen, op ongeveer de hoogte van uw hart. Beweeg hem niet tijdens een meting. |
| Praten en bellen | Liever niet. Praten en telefoneren verhogen uw bloeddruk. |
| Lezen | Rustig lezen mag bij de meeste praktijken. Vraag het voor de zekerheid aan de assistent. |
| Opstaan | Blijf zitten tot de meting klaar is. Moet u toch iets, wacht dan tot de manchet leeg is en roep de assistent. |
| Medicijnen | Neem ze zoals gewoonlijk, tenzij uw arts iets anders zegt. |
De uitslag en grenswaarden
Bij een 30-minutenmeting gelden andere grenzen dan bij een gewone meting door de dokter. Omdat het wittejasseneffect grotendeels wegvalt, is de grens lager. De Nederlandse richtlijn noemt daarvoor de bovendruk:
| Meetmethode | Bovendruk vergelijkbaar met 140 mmHg bij de huisarts |
|---|---|
| Spreekkamer (bij de huisarts) | 140 mmHg |
| 30-minutenmeting | 135 mmHg |
| Thuismeting volgens protocol | 135 mmHg |
| 24-uursmeting, gemiddelde over 24 uur | 130 mmHg |
Volgens de richtlijn is de waarde voor de 30-minutenmeting minder goed onderzocht dan die voor de 24-uursmeting en de thuismeting, en dus een schatting. Is de bovendruk van uw 30-minutenmeting gemiddeld lager dan 135 mmHg, dan is er waarschijnlijk geen sprake van hoge bloeddruk, ook als uw bloeddruk bij de dokter wel hoog was. Is het gemiddelde hoger, dan bespreekt de huisarts met u wat er nodig is: leefstijladvies, eventueel medicijnen, en hoe vaak uw bloeddruk gecontroleerd moet worden. Lees ook meer over hoge bloeddruk.
30-minutenmeting of 24-uursmeting?
Beide metingen laten uw bloeddruk zien zonder het effect van de witte jas. Onderzoek laat zien dat de uitkomst van de 30-minutenmeting vergelijkbaar is met het daggemiddelde van een 24-uursmeting. Er zijn wel verschillen:
| 30-minutenmeting | 24-uursmeting | |
|---|---|---|
| Waar | In de huisartsenpraktijk | Thuis en onderweg, u draagt een kastje |
| Hoe lang | Een half uur | Een dag en een nacht |
| Meet 's nachts | Nee | Ja |
| Meet tijdens uw dagelijkse bezigheden | Nee, u zit stil | Ja |
| Belasting | Laag, na een half uur bent u klaar | Hoger, u slaapt met het kastje om |
Wil de arts weten hoe uw bloeddruk 's nachts is, of hoe hij verloopt tijdens werk en inspanning, dan is de 24-uursmeting de betere keus. Lees er alles over in ons artikel over de 24-uurs bloeddrukmeting.
Wat kost een 30-minutenmeting?
De 30-minutenmeting gebeurt in de huisartsenpraktijk. Huisartsenzorg valt niet onder uw eigen risico, dus meestal betaalt u er niets voor. Twijfelt u, vraag het dan na bij uw praktijk of zorgverzekeraar.
Daarna zelf thuis meten
Na een 30-minutenmeting vraagt de huisarts vaak om uw bloeddruk af en toe zelf te controleren. Daarvoor is een gewone bloeddrukmeter voor de bovenarm voldoende, zolang hij klinisch gevalideerd is en de manchet de juiste maat heeft. In onze vergelijking van de beste bloeddrukmeters ziet u welke meters goed scoren.
Voor huisartsenpraktijken
Wilt u als praktijk zelf 30-minutenmetingen doen? Daarvoor is een professionele meter met een ingebouwd meetprogramma nodig, zoals de Microlife WatchBP 30 minuten bloeddrukmeter. Bekijk ook ons overzicht van professionele bloeddrukmeters.
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt een 30-minutenmeting?
De meting zelf duurt 30 minuten. Reken met het aansluiten en het bespreken van de uitslag op ongeveer drie kwartier.
Doet een 30-minutenmeting pijn?
Nee. De manchet knijpt bij elke meting even stevig in uw arm, net als bij een gewone bloeddrukmeting. Dat is kort onprettig, maar het doet geen pijn.
Waarom moet ik alleen in de kamer zitten?
Omdat de aanwezigheid van een arts of assistent uw bloeddruk kan verhogen. Door alleen te zitten, meet de 30-minutenmeting uw bloeddruk zoals die in rust werkelijk is.
Mag ik tijdens de meting mijn telefoon gebruiken?
Liever niet. Bellen en praten verhogen uw bloeddruk. Rustig lezen mag bij de meeste praktijken wel.
Is een 30-minutenmeting betrouwbaar?
Ja. Omdat de meter meerdere keren meet en een gemiddelde berekent, is de uitkomst betrouwbaarder dan één meting in de spreekkamer. De uitkomst komt goed overeen met het daggemiddelde van een 24-uursmeting.
Wat is het verschil met een thuismeting?
Bij een thuismeting meet u een week lang zelf, 's ochtends en 's avonds, met uw eigen bloeddrukmeter. De 30-minutenmeting gebeurt in één keer in de praktijk. Voor beide gebruikt de richtlijn dezelfde grens: een bovendruk van 135 mmHg komt overeen met 140 mmHg bij de huisarts.
