Bloeddruk bij 70 jaar: wat is normaal voor een 70-jarige?
Bij 70-jarigen is de gemiddelde bloeddruk hoger dan bij jongere mensen, maar dat maakt een verhoogde bloeddruk niet vanzelf acceptabel. De ESC/ESH 2023-richtlijn heeft specifieke streefwaarden voor ouderen, die rekening houden met het risico op vallen en orthostatische hypotensie. Op deze pagina leest u wat normaal is op 70-jarige leeftijd, wanneer behandeling nodig is en hoe u thuis betrouwbaar meet.
Normaalwaarden bloeddruk 60 t/m 80+ jaar
De tabel hieronder toont de gemiddelde bloeddrukwaarden per leeftijdsgroep voor mannen en vrouwen van 60 jaar en ouder, gebaseerd op populatiestudies. Let op: dit zijn gemiddelden van de bevolking, niet de door uw arts nagestreefde waarden. Voor de bredere context kunt u ook de pagina over normale bloeddruk per leeftijd bekijken.
| Leeftijd | Man (sys/dia) | Vrouw (sys/dia) | Beoordeling |
|---|---|---|---|
| 60 – 64 jaar | 133 / 82 mmHg | 132 / 81 mmHg | Hoog normaal |
| 65 – 69 jaar | 137 / 83 mmHg | 136 / 83 mmHg | Let op |
| 70 – 74 jaar | 141 / 82 mmHg | 140 / 82 mmHg | Overleg arts |
| 75 – 79 jaar | 143 / 81 mmHg | 142 / 80 mmHg | Overleg arts |
| 80 jaar en ouder | 145 / 80 mmHg | 143 / 79 mmHg | Behandeling |
Bronnen: ESC/ESH 2023 · Hansen TW et al., Lancet 2017 · NHG-richtlijn Cardiovasculair risicomanagement
Geïsoleerde systolische hypertensie
Het meest voorkomende bloeddrukprobleem bij 70-plussers is geïsoleerde systolische hypertensie: een hoge bovendruk (boven 140 mmHg) gecombineerd met een normale of zelfs lage onderdruk (onder 90 mmHg). Dit patroon treft meer dan de helft van de 70-plussers met hypertensie.
De oorzaak ligt in de verminderde elasticiteit van de grote slagaders. Bij elke hartslag pompt het hart bloed de aorta in, maar een stijve aorta kan de drukgolf minder goed opvangen. Hierdoor stijgt de systolische piek, terwijl de diastolische druk gelijk blijft of licht daalt. De zogenaamde polsdruk, het verschil tussen boven- en onderdruk, neemt toe. Een polsdruk van meer dan 60 mmHg op oudere leeftijd is een onafhankelijke risicofactor voor hart- en vaatziekten.
| Type hypertensie | Systolisch | Diastolisch | Polsdruk |
|---|---|---|---|
| Normaal | < 130 mmHg | < 85 mmHg | < 50 mmHg |
| Geïsoleerd systolisch | ≥ 140 mmHg | < 90 mmHg | ≥ 60 mmHg |
| Gecombineerde hypertensie | ≥ 140 mmHg | ≥ 90 mmHg | Variabel |
Streefwaarden bij behandeling van oudere patiënten
De ESC/ESH 2023-richtlijn maakt onderscheid tussen ouderen van 65 tot 79 jaar en 80-plussers. Voor beide groepen gelden specifieke streefwaarden die rekening houden met de kwetsbaarheid van de patiënt.
| Leeftijdsgroep | Streefwaarde systolisch | Ondergrens (niet lager dan) |
|---|---|---|
| 65 – 79 jaar (fit) | 120 – 130 mmHg | 120 mmHg |
| 65 – 79 jaar (kwetsbaar) | 130 – 139 mmHg | 130 mmHg |
| 80 jaar en ouder (fit) | 130 – 139 mmHg | 130 mmHg |
| 80 jaar en ouder (kwetsbaar) | 140 – 149 mmHg | 130 mmHg |
Orthostatische hypotensie
Orthostatische hypotensie, ook wel staanshypotensie genoemd, is een bloeddrukdaling van meer dan 20 mmHg systolisch (of 10 mmHg diastolisch) binnen drie minuten na opstaan. Op hogere leeftijd komen de compenseermechanismen van het hart en de bloedvaten trager op gang, waardoor meer mensen last krijgen van duizeligheid bij het opstaan.
Bij thuismeting bij 70-plussers adviseert het NHG om ook staand te meten: eén minuut na het opstaan en twee tot drie minuten na het opstaan. Een groot verschil tussen liggend en staand meten is een signaal om te bespreken met de huisarts, zeker bij mensen die bloeddrukverlagende medicijnen gebruiken. Lees meer over dit onderwerp ook via de pagina bloeddruk verlagen.
Hoe meet u correct op hogere leeftijd?
Op hogere leeftijd verdienen een paar extra punten aandacht bij thuismeting. Slagaderverkalking kan bij sommige ouderen de manchetmeting onbetrouwbaar maken, een verschijnsel dat "pseudohypertensie" heet. Dit is zeldzaam, maar uw arts kan het uitsluiten via de Osler-test of een 24-uurs meting.
Gebruik bij voorkeur een manchet die exact past bij uw bovenarmomtrek. Een te kleine manchet geeft een te hoge uitslag. De meeste standaardmanchetten zijn geschikt voor 22 tot 32 cm bovenarmomtrek; bij dikkere armen is een XL-manchet nodig. Sit drie tot vijf minuten rustig neer voor de meting en meet bij voorkeur 's ochtends, vóór het innemen van medicijnen.
Klinisch gevalideerde bloeddrukmeters voor thuismeting



Veelgestelde vragen
Wat is een normale bloeddruk voor iemand van 70 jaar?
Het populatiegemiddelde voor een 70-jarige is circa 140 tot 142/82 mmHg voor mannen en 140/82 mmHg voor vrouwen. Dat valt technisch in de categorie hypertensie graad 1. De ESC/ESH 2023-richtlijn adviseert bij behandeling een streefwaarde van 120 tot 130 mmHg systolisch voor fitte 70-plussers, mits dit verdragen wordt.
Is een bloeddruk van 150/80 gevaarlijk op 70-jarige leeftijd?
Een systolische druk van 150 mmHg met een normale onderdruk is een geval van geïsoleerde systolische hypertensie. Dit verhoogt het risico op beroerte en hartfalen. Of medicamenteuze behandeling nodig is, hangt af van uw totale risicoprofiel, andere aandoeningen en uw huisarts. Laat het controleren.
Mag de bloeddruk op oudere leeftijd iets hoger zijn?
De grens voor behandeling ligt bij 70-plussers niet hoger dan bij jongere mensen; de ESC/ESH-richtlijn hanteert ook voor ouderen 140/90 mmHg als behandelgrens. Wel zijn de streefwaarden bij behandeling iets minder streng voor kwetsbare ouderen, om het risico op vallen door een te lage bloeddruk te beperken.
Wat doet u bij duizeligheid na het opstaan?
Duizeligheid bij het opstaan, orthostatische hypotensie, is bij 70-plussers relatief vaak. Sta langzaam op, ga eerst zitten op de rand van het bed en wacht een halve minuut. Bespreek het met uw huisarts als het regelmatig voorkomt, zeker als u bloeddrukverlagende medicijnen gebruikt; de dosering kan mogelijk aangepast worden.
Hoe meet ik thuis bij vermoeden van orthostatische hypotensie?
Meet eerst liggend na vijf minuten rust. Sta daarna op en meet opnieuw na één minuut en na drie minuten in staande positie. Een daling van meer dan 20 mmHg systolisch in vergelijking met de liggende meting is een positieve orthostatische test. Bespreek de resultaten met uw huisarts.
Bronnen:
ESC/ESH Guidelines for the management of arterial hypertension (2023) · NHG-richtlijn Cardiovasculair risicomanagement (2019, update 2023) · Hansen TW et al., Lancet 2017 · SPRINT Research Group, NEJM 2015









